Toka \u00ebsht\u00eb tronditur nga stuhia e par\u00eb ekstreme gjeomagnetike n\u00eb dy dekada, duke krijuar nj\u00eb shfaqje spektakolare t\u00eb drit\u00ebs n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb Hemisfer\u00ebs Veriore – por gjithashtu paraqet nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr rrjetet e komunikimit, sistemet e navigimit dhe rrjetet e energjis\u00eb. <\/p>\n\n\n\n
Starlink i Elon Musk, i cili zot\u00ebron rreth 60% t\u00eb 7,500 satelit\u00ebve t\u00eb vler\u00ebsuar aktualisht n\u00eb orbit\u00eb, duke ofruar mbulim interneti pothuajse n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, ka paralajm\u00ebruar p\u00ebr nj\u00eb “sh\u00ebrbim t\u00eb degraduar” si rezultat i fenomeneve.<\/p>\n\n\n\n
Ishte stuhia e par\u00eb gjeomagnetike G5 ose m\u00eb e fort\u00eb q\u00eb nga viti 2003, e cila shkaktoi nd\u00ebrprerje n\u00eb Suedi dhe d\u00ebmtoi transformator\u00ebt n\u00eb Afrik\u00ebn e Jugut.<\/p>\n\n\n\n
Pra, \u00e7far\u00eb e shkaktoi stuhin\u00eb ekstreme gjeomagnetike?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nj\u00eb seri flak\u00ebrimesh t\u00eb forta diellore t\u00eb shp\u00ebrndara nga sip\u00ebrfaqja e Diellit kan\u00eb d\u00ebrguar nj\u00eb val\u00eb godit\u00ebse plazme t\u00eb ngarkuar magnetikisht direkt n\u00eb Tok\u00eb, t\u00eb njohura si nxjerrjet e mas\u00ebs koronale (CME).<\/p>\n\n\n\n P\u00ebrplasja q\u00eb rezulton ka shkaktuar nj\u00eb shqet\u00ebsim t\u00eb madh n\u00eb fush\u00ebn magnetike t\u00eb planetit ton\u00eb.<\/p>\n\n\n\n A p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim?<\/strong><\/p>\n\n\n\n P\u00ebrve\u00e7 prodhimit t\u00eb shfaqjeve t\u00eb gjalla t\u00eb ngjyrave n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb qiejt, n\u00eb vende ku aurora borealis ose dritat veriore zakonisht nuk mund t\u00eb shihen, stuhit\u00eb e forta diellore gjithashtu mund t\u00eb prishin komunikimin e p\u00ebrditsh\u00ebm dhe sistemet e navigimit.<\/p>\n\n\n\n Energjia e Diellit ka nj\u00eb ndikim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb jonosfer\u00ebn e Tok\u00ebs, ku atmosfera e planetit takohet me hap\u00ebsir\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n Stuhit\u00eb e forta diellore mund t\u00eb krijojn\u00eb gjithashtu rryma t\u00eb d\u00ebmshme gjeomagnetike t\u00eb shkaktuara n\u00eb rrjetin elektrik, duke \u00e7uar n\u00eb nd\u00ebrprerje.<\/p>\n\n\n\n Ngjarja m\u00eb e madhe gjeomagnetike e njohur n\u00eb histori, e njohur si Ngjarja Carrington e vitit 1859, b\u00ebri q\u00eb makinat telegrafike t\u00eb ndezin dhe t\u00eb marrin flak\u00eb.<\/p>\n\n\n\n A do t\u00eb duken sonte Dritat Veriore?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Meqen\u00ebse kemi vazhdimisht goditje ekstreme t\u00eb stuhive diellore t\u00eb nivelit G5, edhe sonte ekziston mund\u00ebsia q\u00eb Dritat Veriore t\u00eb shihen prap\u00eb nga Kosova dhe pjes\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb Evrop\u00ebs. Po ashtu, edhe kushtet e motit do t\u00eb jen\u00eb premtuese p\u00ebr mot t\u00eb kthjell\u00ebt mbi vendin ton\u00eb. \/MeteoKosova<\/strong>\/<\/p>\n\n\n\n Disa pamje nga Aurorat mbr\u00ebm\u00eb q\u00eb karakterizuan qiellin e Kosov\u00ebs dhe Evrop\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n